วิธีดูพระเครื่องเบื้องต้น

หน้านี้รวมหลักการพื้นฐานที่ผู้เริ่มศึกษาพระเครื่องควรรู้ ก่อนจะลงลึกในแต่ละพิมพ์

ดูความคมชัดของพิมพ์ก่อน

พระที่ถอดพิมพ์จากองค์จริงจะมีรายละเอียดตื้นและเบลอกว่าองค์มาตรฐานเสมอ เพราะการถอดพิมพ์ทำให้สูญเสียความคมไปหนึ่งชั้น สังเกตได้จากขอบตัวหนังสือ ริ้วจีวร และเส้นเล็กบนใบหน้า และพื้นเหรียญ เมื่อเทียบกับพระสร้างด้วยการแกะมือ จะคมชัดลึก ตัวหนังสือ ยันต์ รูปเหมือน ต้องมีมิติให้เห็น สวยงาม

คมชัดแล้วยังไม่จบ

ของทำใหม่ด้วยเครื่องจักรสามารถคมกว่าองค์แท้ได้ด้วยซ้ำ จึงต้องดูต่อว่าลักษณะการแกะเป็นงานมือหรืองานเครื่อง งานมือจะมีความไม่สม่ำเสมอตามธรรมชาติ ส่วนงานเครื่องจะสม่ำเสมอเกินจริงและสมมาตรเป๊ะเกินไป และงานต้นแบบจะต้องมีร่องรอยงานแกะ มือ หรือเครื่องทิ้งไว้บนงานจริง

เทียบกับยุคสมัย

หากพระระบุปีที่สร้างไว้ในยุคที่ยังไม่มีเทคโนโลยีบางอย่าง แต่กลับพบร่องรอยของเทคโนโลยีนั้นบนองค์พระ ให้ตั้งข้อสงสัยไว้ก่อน งานถอดพิมพ์ งานแกะตามปีทีสร้างมักจะให้เห็นรูปแบบการสร้างได้ง่ายกว่า รวมถึง ฟอนต์ตัวอักษรตามยุคสมัย 

ดูเนื้อและผิว

ความเก่าตามธรรมชาติจะแสดงออกทั้งคราบ สนิม และการเปลี่ยนสีที่กลมกลืนไปกับผิว ต่างจากการเร่งความเก่าซึ่งมักดูฉาบและสม่ำเสมอผิดธรรมชาติ ต้องพิจารณา เรื่องโลหะ สนิม ความเหี่ยว ยุบ ย่อ ย้น แห้ง เหี่ยวให้เห็น

อย่าดูด้านเดียว

หน้าและหลังต้องไปด้วยกัน บางองค์ด้านหน้าดูดีแต่ด้านหลังบอกความจริงคนละเรื่อง พระบางประเภทยังต้องดูใต้ฐานประกอบด้วย

ศึกษาจุดสังเกตรายพิมพ์เพิ่มเติมได้ที่หน้าเทียบเคียง